Verstoring

Gepubliceerd op 16 februari 2026 om 14:42

Mijn moeder appte of ik al naar de Velduilen (Asio flammeus) was geweest. Nu is dat niet iets dat mijn moeder bijhoudt, dus dan is er iets aan de hand. Politie en gemeente hadden de noodzaak gevoeld om in te grijpen vanwege de grote toeloop in het kleine dorpje Eemdijk. Dat had het landelijke nieuws gehaald. Dat ingrijpen was getuige het grote aantal foto's van precies die Velduilen op sociale media géén verrassing. 

Velduilen zijn echt heel gaaf. Zo horen voor mij bij de duinen. Specifiek de Waddeneilanden. Tijdens de struintochten die we daar ondernemen, gebeurt het toch wel met enige regelmaat dat er voor onze voeten een Velduil opvliegt. Het verenkleed valt helemaal weg tegen de vegetatie, waardoor het moeilijk is om ze op tijd te zien. Nooit zag ik er meer dan twee bij elkaar. En dat was dan weer in een wat troosteloze Zuid-Hollandse polder.

Te Eemdijk is het echter een ander verhaal. Daar hebben zich ongeveer 15 Velduilen verzameld. In een conifeer in een tuin. Bijna de enige boom in de wijde omgeving. Dat is andere koek!

Velduil (Asio flammeus), Vlieland, 31 oktober 2020

Chinook (CH-47), Eemdijk, 13 februari 2026

Toch had ik er niet echt zin in. Vanwege de drukte. Vanwege alle 'gedoe'. Ik had eigenlijk helemaal géén zin om terecht te komen tussen mensen die zich niet kunnen gedragen. Vanwege een foto. Een nauwelijks originele foto bovendien. 

Maar het was ook weer tijd voor het inmiddels traditionele 'Winter birding weekend' van mijn Spaanse vrienden (één deze keer). Zij landen altijd vrijdagmiddag en dan is het wel leuk als er voor donker iets moois te zien is.

Natuurlijk stond de Maskergors (Emberiza spodocephala) - die wellicht nóg intensiever maar zónder problemen bezocht is en wordt - helemaal bovenaan het wensenlijstje. Maar Breda - Texel is vrijdagnamiddag vrij zinloos. Dus het werden de Velduilen van Eemdijk. Die stonden als tweede op het wensenlijstje. Ze komen niet om in de Velduilen. Laat staan 15 bij elkaar. Kortom: ik ging er toch tussen moeten staan.

Ik was wat zenuwachtig. Hoe zou het zijn? Druk en vervelend? Gedoe? Of zouden we 'gewoon' vogels kunnen kijken? 

Bij aankomst was vrijwel direct duidelijk dat het goed ging komen. Er waren wel wat mensen, maar het hield niet over. 

De boom was snel gevonden - niet te missen - en we konden vier Velduilen zien zitten. Ogen dicht. Il dolce far niente! Mooie kans om te zien dat ook Velduilen veel variatie in het verkenkleed laten zien.

Na enige tijd besloten we de dijk over te steken. Twee fotografen met erg veel aandacht voor een heerlijk rommelerf vielen op. Velduil? Nee, Steenuil (Athene noctua). Bijna niet te zien in een kronkelige fruitboom. Fantastisch gezicht. Ook voor mijn Spaanse vriend, ook al zijn ze daar niet zeldzaam (maar is het habitat wezenlijk anders).

Aan de andere kant van de dijk was het drukker. We hielden wat afstand en vonden op korte afstand een Velduil verscholen in een plukje bovengronds afgestorven gras. Verderop nog een. Dat waren al zes (!) Velduilen. Ze trokken zich nergens iets van aan, leek. 

Eenmaal aan de andere kant van de dijk was wel duidelijk waar de verkeersmaatregel vandaan kwam. Het bleek een erg smal polderweggetje. Als mensen niet nadenken - en dat gebeurt nogal eens - en daar aan twee kanten auto's gaan parkeren, komt het niet goed. Blijkbaar was het ook hier nodig om mensen te ondersteunen daar waar het zelf niet lukt. 

Op enig moment was er overigens wel sprake van serieuze verstoring. Blijkbaar hield defensie oefening in de polder en een groepje militairen dat we eerder in roeiboot op een sloot hadden zien ploeteren moest blijkbaar geëxtraheerd worden. Met een Chinook. Na het geven van serieuze rooksignalen. In het veld naast de Velduilen... .

Steenuil (Athene noctua), Eemdijk, 13 februari 2026

Spectaculair om te zien. Spectaculair om te horen. De Velduil waar we op dat moment naar keken deed wel zijn ogen open en draaide zijn kop, maar gaf geen sjoege... . Geen van de uilen deed dat. Vliegend hebben we ze dan ook niet gezien. Verstoring is onvoorspelbaar.

Voordat we weer verder gingen nog één keer de Velduilen in de boom bekijken. Het is werkelijk een spectaculair gezicht, een aantal Velduilen in een boom. Dat was (is?) in mijn hoofd toch echt iets voor Ransuilen (Asio otus) om zo bij elkaar in een boom te roesten. Velduilen zitten op de grond! Mooi dat ik tóch geweest ben.

Het voorprogramma van de Maskergors zat erop. Een korte zoektocht naar een manke Roerdomp (Botaurus stellaris) iets verderop in dezelfde polder bleef vruchteloos. Opgeknapt, het loodje gelegd of een paar percelen verschoven? Wie zal het zeggen. Hoe dan ook: muizen zat blijkbaar. Het was ook tijd om te gaan, al viel de vrijdagmiddagspits vanwege carnaval behoorlijk mee. 

Velduil (Asio flammeus), Eemdijk, 13 februari 2026

Velduil (Asio flammeus), Eemdijk, 13 februari 2026

Maak jouw eigen website met JouwWeb