Het 'zondagavondpiepje' is een begrip. Het bericht zondagavond laat dat ergens een zeldzame vogel zit. Op een tijd dat je er niets meer mee kunt. Omdat het te ver is of te laat. Of te laat omdat het te ver is. Zo ook het bericht dat een Kleine zwartkop (Curruca melanocephala) was teruggevonden, nadat hij de dag ervoor bij een ringer in een net was beland. In Usquert. Ik wist niet waar ik het moest zoeken, Usquert, maar het bleek noordoost Groningen.
Kleine zwartkop moet je verdienen. In Zuid Europa zijn ze héél algemeen, maar kreeg ik ze bijvoorbeeld nog nooit op de foto. Kleine zwartkop staat ook op mijn Finse lijst. Daarvoor reden we destijds in zes uur tijd van oost naar west dwars door Finland om vervolgens drie uur lang in de regen naar een toch relatief kleine bosschage Duindoorn (Hippophae rhamnoides) te kijken voordat we de vogel erin konden vinden en we weer zes uur terugreden. Zónder foto. En toch was het een daverend succes. Twitchen in Finland vraagt net iets meer.
De Kleine zwartkop bij Usquert zou meer op haar Finse soortgenoot gaan lijken dan ik had verwacht.
Dat de vogel na de ringvangst nóg een keer was gevangen op dezelfde plek én teruggevonden was, deed wel hopen. Maar ook maandag kon ik niet weg vanwege afspraken op het werk.
Kleine zwartkop (Curruca melanocephala). 23-10-2013. Pori, Reposaari, Finland. Foto: Jouko Lundén
Dus een hele dag in de gaten houden of de vogel nog min of meer regelmatig werd gezien, want tot op heden had ik nog geen fatsoenlijke kans gehad Kleine zwartkop op de Nederlandse lijst bij te schrijven. Het gaf wel de tijd om de dinsdag zo leeg mogelijk te maken en in België te gaan tanken. Wel zinvol, gezien de lange rit. Usquert is niet naast de deur vanuit Breda.
Toen het bericht dat de Kleine zwartkop ook dinsdag nog aanwezig was het hele huis had wakker gemaakt, zat ik met hulp van het thuisfront al vroeg in de auto. Daarmee was ik nog niet in Usquert. Dat zou nog ruim drieënhalf uur duren. Ondanks de meivakantie was de A27 niet filevrij, maar daarna reed het prima door. Onderweg wat overleggen in Teams en rustig doorrollen, af en toe kijken of de vogel nog regelmatig werd gezien. Rijden, dat kan ik nog wel.
Ik had inmiddels opgepikt dat ook deze Kleine zwartkop niet het meest exhibitionistische individu was. Zwijgzaam bovendien. Eigenlijk precies gelijk aan haar Finse soortgenoot destijds. Bovendien had de dame van Usquert besloten te verblijven in een klein, maar volstrekt onoverzichtelijk stukje van het Hoge Bos, zo bleek. Het Hoge Bos is een bosontwikkelingsgebied. Wat bos betreft had het nauwelijks iets om het lijf, wat mij betreft. Qua vogels was het niet onaardig. Het werkt denk ik als een magneet in het verder open, eindeloze landschap.
De vogel werd op twee plekken gezien. Ik koos er willekeurig een. Een uur verstreek. Geen spoor. Het ging geduld vragen! Ik weet niet precies hoeveel later, maar plots zag ik een bruin vogeltje met contrasterend witte keel, grijze kop en rode oogring door een gat in de bramen schieten. Ook al duurde dat maar een seconde, Kleine zwartkop is onmiskenbaar. Zeker afgewogen tegen wat in een bos te Usquert in april verwacht mag worden. Het duurde maar één seconde en gezien is gezien. Maar ik wilde toch graag een betere waarneming. Ook gezien de reistijd.
Kleine zwartkop (Curruca melanocephala), 21-04-2026, Usquert. Foto: Thijs Glastra.
Het idee was dat de vogel rondjes van ongeveer een uur deed. Gek genoeg lijkt dat wel vaker zo te zijn bij dwaalgasten. Dus toen het bijna een uur geleden was dat de vogel op de andere plek was gezien, zorgde ik dat ik daar op een plek stond waar ik zoveel en zo diep mogelijk de struiken in kon kijken. Plotseling plofte er vanuit mijn ooghoek een bruin vogeltje laag op een tak. Open en bloot. Door de kijker zag ik de contrasterend witte keel, de grijze kop en de rode oogring. Het zal nu misschien vijf seconden geduurd hebben voordat de vogel iets verplaatste en direct weer onvindbaar was. Wéér onmiskenbaar.
Zes seconden. Mijn tijd was op. Tijd om weer drieënhalf uur terug te rijden na ook nu weer ongeveer drie uur gewacht te hebben. In de zon deze keer. Weer geen foto van de soort. Ook nu weer is het een daverend succes! Want Kleine zwartkop op je lijst, dat is géén sinecure. Je moet hem verdienen!
Maak jouw eigen website met JouwWeb